Vorige week stond ik om half elf ‘s avonds bij Miene in de Vrijheidswijk. Ze had net gasten over de vloer gehad en merkte dat het toilet niet meer doorspoelde. Water bleef staan, begon langzaam te stijgen. Paniek sloeg toe. Wat veel Leeuwardenaren niet weten: in deze wijk met de oude PVC afvoeren uit de jaren 70 heb je vaak te maken met vetophoping die zich combineert met vochtige doekjes. In november, als het buiten 4 graden is, wordt vet stroperig en ontstaan verstoppingen die je overdag misschien nog niet merkt.
Binnen twintig minuten had ik met de camera-inspectie de exacte plek gevonden: een combinatie van vetafzetting en toiletpapier die zich vastzette in de 45° bocht naar de hoofdleiding. Met gerichte hogedrukspoeling was het binnen een halfuur opgelost. Miene kon weer ademhalen. Volgens mij is dat waar het om draait bij stressvrij toilet ontstoppen Leeuwarden: niet alleen het technische probleem oplossen, maar vooral die stress wegnemen.
Waarom november en december piekmaanden zijn
In Leeuwarden zie ik elk jaar hetzelfde patroon. Zodra de temperatuur onder de 5 graden zakt, stijgen de meldingen met 40%. Vooral in wijken als Grou en Omgeving, waar je nog oudere koperen waterleidingen hebt gecombineerd met PE hoofdleidingen, merk je dat vetophoping versnelt. Mensen koken meer, gebruiken meer vet in de keuken, en dat spoelt via de afvoer richting het riool.
Wat gebeurt er dan? Bij 4 graden wordt vet stroperig. Het zet zich vast aan de wanden van PVC afvoeren. Voeg daar vochtige doekjes aan toe, die 75% van alle verstoppingen veroorzaken ondanks die

























